- भरतनाट्यमचे राष्ट्रीय नृत्य कलाकार विनोद निकम यांचे मत
अंबाजोगाई :- जीवन लयबद्ध करण्यासाठी नृत्य आणि संगीताचा आधार घ्यावा असे मत भरतनाट्यमचे राष्ट्रीय नृत्य कलाकार शारदापुत्र डॉ. विनोद कमलाकर निकम यांनी अक्षर मानवच्या व्यासपीठावर बोलतांना व्यक्त केले.
अक्षर मानव अंबाजोगाई समुहाच्या वतीने नगर परीषद मिटींग हाँल च्या सभागृहात आयोजित करण्यात आलेल्या "संगीत आणि नृत्याचा समकालीन आशय" या विषयावर प्रा. डॉ. विनोद निकम बोलत होते. कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी अक्षर मानवचे तालुका अध्यक्ष सुदर्शन रापतवार होते.
आपल्या विस्तारीत हितगुजात डॉ. विनोद निकम पुढे म्हणाले की, प्रत्येक मुल जन्माला आले की, ते सुरात बोलण्याचा प्रयत्न करते आणि आपल्या हातपायांच्या हालचालीने नृत्य करण्यास सुरुवात होते.
याच प्रमाणे वृध्दापकाळात वृध्द माणसांचे चालणे हा ही एक नृत्याचाच प्रकार असून शेवटच्या क्षणी माणसाचे शब्दाविना बोलणे हे सुरातीलच बोलणे असते. याचाच अर्थ प्रत्येक माणसाच्या आयुष्याची सुरुवात आणि त्याचा शेवट हा नृत्य आणि संगीताच्या माध्यमातूनच होत असल्यामुळे नृत्य आणि संगीताचे माणसाचे नाते हे अतिशय अविभाज्य असे आहे, माणसापासून न तुटणारे आहे.
प्रत्येक माणूस आपल्या आवडीचे गाणे लागले की एक तर तो आपल्या हाताची बोटांच्या हालचालीतून कांही तरी वाजवण्याचा प्रयत्न करतो अथवा पायाची हलचाल करुन ठेका धरणाचा प्रयत्न करतो. त्याच्या बोटाची हलचाल म्हणजे संगीत तर पायाची हालचाल म्हणजे नृत्य असल्याचे ही त्यांनी सांगितले. उत्तम नृत्य कलाकार व्हायला त्यास वाद्दाचा ताल, गाण्याची लय आणि अर्थ आणि त्या शब्दांतून निघणारा भावार्थ समजावून घेता आला पाहिजे. या गोष्टींचा अर्थ त्या नर्तकाला समजला नाही तर त्याचे नृत्य पाहणाऱ्यांच्या मनात घर करणार नाही.
माणूस जोपर्यंत सुरात बोलतो तो पर्यंत तो कितीही चढ्या आवाजात गायला तरी कांहीही फरक पडत नाही मात्र सुरांच्या ऐवजी स्वरात बोलतांना त्याचा आवाज वाढला की तो आडचणीत येतो. यासाठी माणसाच्या जीवनात सुरांना आणि स्वरांना खुप महत्त्व आहे.
डॉ. विनोद निकम याने आपल्या हितगुजात नृत्य आणि संगीताचा माणसाच्या आयुष्यात पदोपदी कसा संबंध येतो ते अनेक उदाहरणांचे दाखले देत सिध्द केले. डॉ. विनोद निकम याने यासोबतच आपल्या आयुष्याची जडण-घडण कशी झाली, नृत्य-संगीत परंपरेत गुरुंच्या स्थानाला किती महत्व आहे याची माहिती दिली. तर पुरुष नर्तकाकडे आजही समाज तितक्याशा चांगल्या नजरेने पाहत नाही अशी खंत ही व्यक्त केली. आपल्या हितगुजाच्या शेवटी डॉ. विनोद निकम यांनी जीवन लयबद्ध करण्यासाठी प्रत्येकाने नृत्य आणि संगीताचा आधार घ्यावा असे आवाहन केले.
प्रारंभी कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक करतांना अक्षर मानव समुहाचे तालुका अध्यक्ष जेष्ठ पत्रकार सुदर्शन रापतवार यांनी "अक्षर मानव हे माणसामाणसांमध्ये समन्वय साधण्याचं एक भव्य स्वप्न आहे. माणसांमध्ये आपुलकी असावी. माया असावी, माणसांच्या एकमेकांशी ओळखी असाव्यात आणि माणसांची एकमेकांना मदत व्हावी आहे. सर्वांनी एकत्र यावं व मानवी आयुष्याला पुरक अशा सर्व क्षेत्राचं आणि साहजिकच त्यातल्या माणसांचं उत्थान व्हावं, माणसं-क्षेत्र दर्जेदार व्हावीत, मोठी व्हावीत हा अक्षर मानवचा उद्देश आहे.
नृत्य आणि संगीताच्या माध्यमातून मानवी आयुष्याला पुरक अशा सर्व क्षेत्राच आणि आणि साहाजिकच मानवी मनाच उत्थान करण्याची शक्ती असल्यामुळे "अक्षर मानव अंबाजोगाई" शाखेच्या वतीने काल भरतनाट्यमचे राष्ट्रीय नृत्य कलाकार प्रा. डॉ. विनोद कमलाकर निकम याचे "संगीत आणि नृत्याचा समकालीन आशय" या विषयावर हितगुज आयोजित केले असल्याचे त्यांनी सांगितले.
या कार्यक्रमाचे संचालन संयोजक मुजीब काजी यांनी केले तर आभार सचिव राजू वाघमारे यांनी मानले. या कार्यक्रमास राजेसाहेब किर्दंत, रत्नाकर निकम, शरद लंगे, प्रभावती अवचार, पुष्पा बगाडे, ललित झिरमिरे, विजयराज अंजाण, रवि देशमुख, प्रा. डॉ. देविदास खोडेवाड, पंकज रापतवार, सुधीर माले, यशवंत चव्हाण, वैजनाथ शेंगुळे, सुवर्णा बुरांडे, शिवकन्या पवार, प्रा. अनंत कांबळे, बालाजी शेरेकर, राजाभाऊ लोखंडे, सदानंद वालेकर, किरण देशमुख, रेखा देशमुख, अमृत महाजन, मुजीब काजी, प्रियदर्शनी मस्के, अनिता कांबळे, राधा मस्के,आशुतोष रापतवार व इतर मान्यवर उपस्थित होते.
